De microscopisch kleine vezels waar asbest uit bestaat hebben het materiaal zijn slechte imago bezorgd: wanneer deze deeltjes via de luchtwegen het lichaam binnenkomen, kunnen ze op termijn – soms pas na tientallen jaren – leiden tot dodelijke ziektes als asbestose en mesothelioom.

Asbest werd tot eind jaren ’80 massaal gebruikt in scheepsbouw, industrie en bouw. De meeste slachtoffers van asbestgerelateerde ziektes waren dan ook werkzaam in deze sectoren. Denk daarbij aan fabriekswerkers, slopers, installateurs en medewerkers van garagebedrijven.

Zolang asbesthoudend materiaal onbeschadigd blijft en het asbest in gebonden toestand verkeert, is er geen risico voor de gezondheid. Worden asbesthoudende materialen echter bewerkt en komen daarbij asbestdeeltjes vrij, dan kan dit schadelijk zijn voor de gezondheid.

Blootstelling aan asbest
Hoewel het gebruik van asbest sinds 1993 is verboden, worden er ook nu nog mensen blootgesteld aan asbestdeeltjes, bijvoorbeeld bij sloop- en renovatiewerkzaamheden. Iemand die met asbesthoudende materialen werkt en daarbij over een langere periode elke dag asbestdeeltjes inademt, loopt een groot risico op asbestgerelateerde ziektes. Sommige asbestziektes, zoals mesothelioom, kunnen echter al ontstaan door eenmalige blootstelling aan asbest.

Asbestziektes
Asbestziektes ontstaan doordat asbestvezels worden ingeademd en zich vastzetten in de longen. Dat de eerste symptomen zich vaak pas na tientallen jaren openbaren, maakt asbest tot een echte sluipmoordenaar, hoewel niet alle asbestgerelateerde aandoeningen dodelijk zijn. Hieronder een aantal ziektes die met asbest in verband worden gebracht.

  • Asbestose wordt veroorzaakt door langdurige (>10 jaar) blootstelling aan asbest in hoge concentraties. Bij asbestose zijn asbestvezels in het longweefsel terechtgekomen, waardoor de longen hun elasticiteit kwijtraken. Asbestose is niet per se fataal.
  • Bij mesothelioom (of borstvlieskanker) is er een tumor gevormd aan bijvoorbeeld het longvlies. De ziekte kan al veroorzaakt worden door een eenmalige blootstelling aan asbest en openbaart zich gemiddeld na dertig jaar.
  • Asbestvezels die het lichaam binnenkomen door de mond worden afgevoerd door de spijsvertering. Toch kunnen ook deze vezels ook slokdarmkanker veroorzaken.
  • Vooral bij rokers kan ook longkanker worden veroorzaakt door blootstelling aan asbest.